Những con chuột Facebook

Nếu như sự vĩ đại của Bill Gates là ở chỗ ông dự đoán được một tương lai mà tất cả mọi người đều có máy tính, sự vĩ đại của Steve Jobs ở chỗ ông phát triển được hệ thống sản xuất theo định hướng XHCN dưới lớp vỏ nhôm mĩ miều và lạnh lẽo của một nhà tư bản, thì sự vĩ đại của Mark Zuckerberg đơn giản hơn rất nhiều: chỉ là một nút Like.

Trước Mark đã có vô số mạng xã hội, và hầu hết đều chết nhanh chóng sau khi cạn kiệt ý tưởng mới, chỉ có Mark là người duy nhất xây dựng được đế chế của riêng mình chỉ duy nhất bằng nút Like. Thực ra, nói một cách chính xác thì Mark Zuckerberg không phải là nhà kinh doanh, mà anh chính là Triết Gia, người hiểu được rằng bản chất của đám đông ngoài kia dù có tô vẽ bằng cái gì đi chăng nữa, thì vẫn chỉ là những con chuột mù quáng như trong thí nghiệm kinh điển của các nhà sinh vật học – tóm tắt như sau: cho con chuột vào trong lồng, và để 2 phím bấm; nếu chuột bấm phím số 1 sẽ có dòng điện chạy qua làm cho chuột đau đớn, bấm phím số 2 sẽ có miếng phó mát nhỏ ngon lành rơi vào lồng. Thí nghiệm cho thấy chuột rất nhanh chóng học được cách sử dụng phím số 2 và tránh xa phím số 1. Thí nghiệm này còn có những phát triển mở rộng, chẳng hạn như để 2 con chuột trong 2 cái lồng cạnh nhau, nếu con này nhấn phím thì con kia được ăn; sau một thời gian, lũ chuột cũng học được cách bấm phím để cả hai cùng có lợi.

Mark đã cô đọng thí nghiệm này đến mức chỉ dùng duy nhất phím số 2, với đôi chút cải tiến, vẽ cho nó hình bàn tay màu xanh, và dán lên hệ thống của mình. Và thật kinh khủng, miếng phó mát ảo đó nhanh chóng thu hút được hàng tỷ con người-chuột lao vào điên cuồng bấm cho nhau thỏa mãn ngày đêm. Nút like của Mark chi phối cuộc sống lũ người-chuột đến mức có vô số con chỉ sống với mục đích duy nhất là làm sao để được like. Chúng ăn những thứ để được like, chúng đọc những thứ để được like, chúng đi những nơi để được like, chúng ngủ với những kẻ được like nhiều, chúng phơi toàn bộ cuộc đời ngớ ngẩn của chúng lên mạng chỉ vì những cái like xa lạ, và chúng nói đi nói lại những thứ nhảm nhí điên khùng và phi lý đến mức kinh tởm chỉ vì đám đông còn lại sẽ like chúng vì cái đó. Khoái lạc ảo do like mang lại đã làm chúng không thể rời khỏi máy tính dù chỉ một giây. Chúng facebooking từ trên bồn cầu WC cho đến bàn ăn, chúng facebooking ngay cả những lúc không thể tưởng tượng nổi, chẳng hạn như đang làm tình. Trên đời này chỉ duy nhất có một người bảo được chúng thôi không điên cuồng nhấn like nữa là cô tiếp viên hàng không.

Tất cả các nhà tư bản lỗi lạc thật ra đều là các Triết Gia, từ Ford cho đến Mark Zuckerberg, họ đã thay đổi xã hội con người bằng các ý tưởng Triết học, và trói buộc đồng loại vào các cỗ máy kiếm tiền cho công ty họ. Từ Ford đến Facebook, từ tàu chiến hơi nước đến internet, con người ngày càng tự nguyện rời bỏ sự tự do của mình, bán rẻ linh hồn mình để mưu cầu một chút khoái lạc rẻ rúng và phi nhân tính.