dội trong sương mù
Trong những ngày tháng sống một mình ở hồ Walden, ông Thoreau kể rằng ông có thể nghe được tiếng những cây bắp đang dần lớn lên trong đêm, nghe được âm thanh của bốn mùa tiếp nối nhau đi ngang qua… Tôi nghĩ, nếu như chúng ta biết trở về với sự rỗng lặng trong sáng của mình, ta cũng có thể lắng nghe được tiếng sỏi dưới mỗi bước chân ta đi, âm vang của những hạnh phúc lẫn muộn phiền, hay tiếng của những bông tuyết bồng bềnh rơi trên áo. Giữa một thực tại thinh lặng tự nhiên của sự sống.
Và tôi cũng thấy sự thinh lặng có mặt trong những câu thơ hay bài thiền ca. Tôi nghe sự thinh lặng trải trên phím đàn, lắng yên giữa những nốt nhạc. Sự thinh lặng cũng hiển lộ từ những bức tranh vẽ, trong những tờ thư pháp treo trên vách.
Em về mấy thế kỷ sau
Nhìn trăng có thấy nguyên màu ấy không
Ta đi còn gởi đôi giòng
Lá rơi có dội ở trong sương mù !
Nhìn trăng có thấy nguyên màu ấy không
Ta đi còn gởi đôi giòng
Lá rơi có dội ở trong sương mù !
Bùi Giáng
Bạn có thấy sự thinh lặng trong bốn câu thơ ấy không? Vào một buổi sáng sớm chúng tôi cùng đi thiền hành với nhau lên núi. Chúng tôi ngồi nhìn qua dãy núi mùa thu phía bên kia trong nắng sớm. Chúng tôi cùng ngồi với nhau thật yên trong không gian lạnh mướt duới nắng trong. Chúng tôi lắng nghe tiếng lá bay trên không trung, âm thanh của trời thu sắc màu, lắng nghe tiếng của mây, của từng sợi nắng…
“Lá rơi có dội ở trong sương mù?” Tôi thấy câu ấy cũng giống như một công án trong nhà thiền, “Nếu như một cây ngã trong rừng vắng, và không có ai nghe, cây ngã ấy có tạo nên một âm thanh nào không?” Chắc có lẽ ta cũng không cần tìm chi thêm một câu trả lời, vì trong những công án chính câu hỏi mới là quan trọng!
Hãy để yên câu hỏi ấy trong ta, ươm nó bằng một sự thinh lặng, trải nghiệm nó trong thực tại. “Lá rơi có dội ở trong sương mù?” Tôi thử lắng nghe, và thấy có tiếng chim hót, có tiếng gió bay, có tiếng lá đổi màu, có tiếng mây trôi, có tiếng của những sợi nắng chiều còn vướng trên không gian…
Trong thinh lặng, một chiếc lá nào bay cao giữa không trung, tự tại và thênh thang. Sự sống này dường như thấy bao la hơn mình vẫn nghĩ.
Trích trong “một hạnh phúc không đổi thay” – nguyễn duy nhiên
